علی اصغر امیری

کارشناس ارشد مدیریت منابع انسانی

سه شنبه, 06 فروردين 1398 ساعت 19:04

شفاف سازی مفهوم «شایستگی» در مدیریت منابع انسانی

نوشته شده توسط 
این مورد را ارزیابی کنید
(2 رای‌ها)

مبهم بودن معنای شایستگی که یکی از مفاهیم اساسی در مدیریت منابع انسانی به شمار می رود به عنوان یک مسئله چالش بر انگیز، توسط بسیاری از صاحب نظران این عرصه مطرح شده است. این مقاله سعی دارد ضمن پرداختن به این مسئله، از ابهام موجود در این مفهوم کاسته و در جهت شفاف سازی آن گام بردارد. 

 

 

شایستگی، از جمله مفاهیم پرکاربرد و کلیدی در مدیریت منابع انسانی به شمار می رود. تدوین مدل های شایستگی، سنجش شایستگی های کارکنان و تلاش برای بهبود شایستگی ها، از جمله اقدامات متداولی است که متخصصین منابع انسانی به آن مشغول اند و محققان منابع انسانی درباره آن به پژوهش می پردازند. با توجه به اینکه شایستگی به صورت مستقیم با عملکرد اثربخش مرتبط است (زارعی متین و همکاران، 1393) برخی سازمانها کل سیستم منابع انسانی خود را به صورت یکپارچه حول مفهوم شایستگی طراحی کرده (رودریگوئز و همکاران، 2002) و مدیریت منابع انسانی مبتنی بر شایستگی را اساس کار خود قرار میدهند. با این وجود مفهوم شایستگی همیشه از یک مسئله مهم رنج برده است؛ ابهام مفهومی. زمکه در سال 1983 اظهار داشت که مفهوم شایستگی هیچ معنای دقیق و مشخصی ندارد و فردی که از این مفهوم استفاده میکند، میتواند هر منظوری داشته باشد.

حدود 30 سال بعد استیونز (2012) با مرور گسترده بر ادبیات پژوه مدلسازی شایستگی و همچنین نحوه استفاده سازمانها از مدلهای شایستگی در عمل، سه مسئله عمده را رویکرد شایستگی از آن رنج می برد مطرح کرد: 1) فقدان شفافیت در خصوص مفهوم شایستگی و اختلاف نظر قابل توجه حول معنای شایستگی هم در میان پژوهشگران و هم مجریان، 2) دقت روش شناختی پایین فرایند تدوین مدل شایستگی و 3) ضعف در رعایت اصول روانسنجی به هنگام تدوین مدل شایستگی. در این میان فقدان شفافیت مفهومیمسئله ای بسیار جدی محسوب می شود زیرا مفاهیم در واقع آجرهای سازنده ساختمان تفکرند و فقدان مفاهیم مناسب و شفافی که معنای یکسانی در نزد افراد مختلف داشته باشند، منشأ بسیاری از مسائل عملی و نظری است.

تعريف مفهوم شايستگی

تعاریف متعددی از مفهوم شایستگی در پیشینه پژوه موجود است در جدول شماره 1 تعدادی از پرکاربردترین تعاریف ارائه شده است اما برای ارائه تعریفی مناسب از مفاهیم، میبایست شرایط و اصول خاصی را رعایت کرد. تعریف خوب میبایست در برگیرنده ویژگیهای اصلی و ضروری مفهوم یا پدیده مورد نظر باشد، نباید دوری و حاوی این همانگویی باشد، باید خلاصه و مفید و در عین حال عام و جامع باشد (سودابی، 2010)، و در عین عام و جامع بودن بیش از حد محدود و مانع مؤلفه های زیرمجموعه مفهوم نباشد (لاک، 2012) و نظریه ای که به مفهوم معنا میدهد در تعریف گنجانده شود (وینی، 1967).

competency definition moradi aref 

با بهره گیری از تعاریف جدول شماره 1 و با تلاش برای رعایت شرایط یک تعریف خوب، تعریف زیر از شایستگی ارائه میگردد:

شایستگی عبارت است از مجموعه ای از دانش ها، مهارت ها، توانایی ها، انگیزه ها، نگرش ها و خصیصه های یک فرد که در صورت وجود فرصت و امکانات مناسب، منجر به عملکرد بالا در شغل یا موقعیت هایی خاص میگردد.

جهت کسب نگرشی عمیق تر در این زمینه به منبع این نوشته (عارف و مرادی، 1396؛ مقاله پیوست) را مطالعه بفرمائید.

منبع: عارف، هادی و مرادی شيرازی، سيد عباس (1396)، شفاف سازی مفهوم "شایستگی" در مدیریت منابع انسانی با رویکرد تحليل مفهومی، فصلنامه علمی-پژوهشی مدیریت سازمانهای دولتی، دوره 5، شماره 2، بهار 1396، (13-30)

 

 

 

 

 

 

 

خواندن 96 دفعه آخرین ویرایش در پنج شنبه, 08 فروردين 1398 ساعت 20:05
علی اصغر امیری

دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت استراتژیک منابع انسانی (دانشگاه تهران)

برای ارسال نظر وارد سایت شوید

خبرنامه

آدرس ایمیل خود را در کادر زیر وارد نمایید تا از آخرین اخبار مطلع شوید.

تماس با من

علی اصغر امیری (دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت استراتژیک منابع انسانی از دانشگاه تهران)

این وبسایت شخصی است و با هدف به روز رسانی اطلاعات مورد علاقه و کاری و اشتراک گذاری آنها تأسیس شده است.

  • آیدی تلگرام: aamiri_ir@
  • صفحه اینستاگرام: aamiri.ir@

با ما در تماس باشید

ما را در صفحات اجتماعی دنبال نمایید...